JoomlaClock

Imieniny

17 Września 2019
Wtorek
Imieniny obchodzą:
Ariadna,
Dezyderiusz,
Drogosław,
Franciszek,
Hildegarda, Justyn,
Justyna, Lambert,
Lamberta, Narcyz,
Teodora
Do końca roku zostało 106 dni.

Statystyka

odwiedzających: 12409736

Gościmy

Odwiedza nas 17 gości

Nagłówki RSS

powered_by.png, 1 kB

W skrócie...

Co polecamy...

1. W archiwum "Winiarz Zielonogórski" - nr 60. Zapraszamy do lektury. Wydanie papierowe jest dostępne w sklepie Winiarz.pl w Zielonej Górze przy ul. Osadniczej 6.

2. Zapraszamy do Muzeum Ziemi Lubuskiej w Zielonej Górze i zwiedzenia jego stałej, jedynej w Polsce, ekspozycji Muzeum Wina (http://mzl.zgora.pl/wystawy/muzeum-wina/).

3. Zainteresowanym odwiedzeniem naszego regionu polecamy "Lubuski Szlak Wina i Miodu", o którym piszemy w zakładce "Enoturystyka".

4. Wszystkie wydania  "Winiarza Zielonogórskiego" są dostępne do pobrania w "Archiwum Winiarza" w Menu Głównym.

 
 

Strona główna arrow Szlak wina i miodu arrow Winnica w Gościkowie-Paradyżu
Winnica w Gościkowie-Paradyżu PDF Drukuj E-mail
Napisał: ks. Paweł Bryk   
sobota, 08 marzec 2008

Bezpośrednio przy drodze krajowej nr 3, w połowie odległości między Zieloną Górą a Gorzowem Wlkp. leży wieś Gościkowo, w której znajduje się barokowy, pocysterski zespół klasztorny. Obiekt ten nosi własną, historyczną nazwę Paradyż i jest uważany za najcenniejszy z klejnotów architektury Ziemi Lubuskiej.

Początkiem sięga on roku 1236, kiedy to wojewoda poznański Mikołaj Bronisz, mąż szlachetny i bogaty w zasługi dla Ojczyzny, dotknięty jednak brakiem potomstwa, postanowił część swoich dóbr przeznaczyć na fundację dla zakonu Cystersów. Z opactwa Lehnin przybyło wtedy pierwszych kilkunastu mnichów, a na siedzibę nowego klasztoru wyznaczono im wieś Gościchowo. Zakonnicy zauroczeni urodą malowniczej doliny Paklicy nazwali to miejsce „Paradisus Sanctae Mariae”, czyli „Raj Matki Bożej”. Stąd w wersji spolszczonej powstała nazwa „Paradyż”.
 Działalność zakonu Cystersów bardzo ożywiła nie tylko sferę intelektualną i duchową, ale także gospodarczą regionu. To zgromadzenie o francuskim rodowodzie, otwarte na nowoczesne doświadczenia w wielu dziedzinach i posiadające swoje konwenty w całej Europie, znacznie się przyczyniło do wymiany myśli i rozpowszechnienia wielu nowinek m.in. z dziedziny rolnictwa i ogrodnictwa, budowy melioracji, rzemiosła, architektury i sztuki. Paradyż niemal do końca XVIII w. rozwijał się kwitnąco zarówno pod względem gospodarczym, jak i kulturalnym. Nie przeszkodziły temu liczne doświadczenia wojen, rabunków czy pożarów. Ze wszystkich tych klęsk klasztor powstawał nie tylko odradzając się do poprzedniego stanu, ale nawet rozwijając się jeszcze bardziej. Tak było np. po dwóch największych pożarach (1633 i 1722 r.), wskutek których uległ zniszczeniu gotycko-renesansowy obiekt, ale - mimo poważnych trudności gospodarczych - został odbudowany i powiększony, a ponadto wzbogacony zachowanym do dziś późnobarokowym wystrojem.
 Klasztor stał się także bardzo ważnym ośrodkiem ochrony polskości na tych terenach, których od wieków przygraniczny charakter rodził zrozumiałe zagrożenia. Cieszył się bezpośrednią opieką królów Polski, m.in. z z ich polecenia od XVI w. funkcję opata mogli sprawować tylko Polacy. Z tego powodu w okresie wzmożonych działań germanizacyjnych w XIX w. został najpierw ograniczony w możliwości działania, a następnie – w 1810 r. – poddany kasacie. Ostatni mnisi opuścili Paradyż w 1834 r. i od tego czasu aż do 1945 r. obiekt był wykorzystany na potrzeby niemieckiego szkolnictwa.
 Od końca II wojny światowej i powrotu Ziemi Lubuskiej do Polski klasztor ponownie znalazł się pod opieką Kościoła Katolickiego. Od 1947 r. mieści się w nim Wyższe Seminarium Duchowne diecezji gorzowskiej (obecnie zielonogórsko-gorzowskiej). W latach 1964-1968 gruntownie odrestaurowano obiekt i przystosowano do nowych potrzeb. Następnie w latach 1997-2000 dokonano kompleksowej odnowy elewacji obiektu, przywracając mu bogatą, barokową kolorystykę. Zadbano również o aranżację otoczenia i przystosowanie do obsługi turystów i pielgrzymów. Od roku 2006 podjęto z kolei prace nad rekonstrukcją barokowego wystroju wnętrza świątyni, współfinansowane przez Unię Europejską. Dziś Wyższe Seminarium Duchowne w Paradyżu cieszy się statusem najstarszej szkoły wyższej w regionie (od 1947 r.), a ponadto jest miejscem nie tylko kształcenia i formacji przyszłych duchownych, ale również ważnym ośrodkiem pielgrzymkowym i kulturalnym.

Warto zobaczyć: późnobarokowy ołtarz główny z 1739 r. i całe skomponowane z nim wyposażenie kościoła; relikty XIV i XV-wiecznych fresków na ścianach nawy południowej oraz bogate XVIII-wieczne freski w Kaplicy Św. Krzyża; łaskami słynący obraz Matki Bożej Paradyskiej z 1665 r.; przed kościołem rokokowa statua Maryi Niepokalanej; muzeum z ekspozycją sprzętu liturgicznego i innych pamiątek związanych z historią miejsca.
 

Warto wiedzieć: W klasztornej bibliotece znajduje się zbiór bezcennych rękopisów i druków, wśród nich unikatowy „Antyfonarz Lubuski” oraz tzw. „Mszał Lubuski”. W krypcie pod kościołem spoczywają doskonale zachowane (bez mumifikacji) ciała kilkudziesięciu zakonników sprzed XVIII w. Miejsca te nie są dostępne dla zwiedzających. Ogród klasztorny przylega od południa do rzeki Paklicy, która łącząc się z jez. Paklicko Wielkie od zachodu, a od wschodu zmierzając do Obry i Warty, stanowi niezwykle atrakcyjny szlak kajakowy. Jest to też obszar krajobrazu chronionego. Każdego roku odbywa się tu międzynarodowy festiwal muzyki dawnej „Muzyka w Raju”, uważany za jedną z najbardziej prestiżowych imprez muzycznych w Europie:

Informacja turystyczna: Zwiedzanie klasztoru jest możliwe bezpłatnie zarówno dla grup, jak i dla osób przybywających prywatnie. Wstęp na teren klasztoru tylko z przewodnikiem, w godzinach od 9.00 do 12.00 i od 13.00 do 18.00 (latem także od 19.00 do 20.00). Zwiedzanie jest niemożliwe podczas nabożeństw, rekolekcji i dni skupienia, dlatego warto przed przybyciem skontaktować się telefonicznie (068 38 11 021). Przy klasztorze działa Cafe Paradyż (czynna od maja do października), której sztandarowym produktem jest sernik paradyski. Można tam również skorzystać z bogatej oferty deserów, doskonałej kawy i od niedawna również z domowych obiadów. Na wcześniejsze zamówienie można przygotować posiłek dla grup zorganizowanych. Na chwilę obecną klasztor nie posiada możliwości udzielania noclegów.
Ważne terminy: IV niedziela wielkanocna – pielgrzymka Przyjaciół Paradyża; 15.08 – odpust ku czci Wniebowzięcia NMP; ostatnia dekada sierpnia – Festiwal „Muzyka w Raju”; ostatnia sobota października – czuwanie modlitewne i Akatyst ku czci Bogurodzicy; 11.11 – odpust ku czci św. Marcina i „dzień otwartej bramy”. Zapraszamy!

Winnica paradyska powstała w roku 2005 dzięki uprzejmości p. Krojcigów z Górzykowa, którzy na prośbę ówczesnego Ks. Rektora podzielili się sadzonkami winorośli. Blisko 500 krzewów posadzono na skierowanej ku południowi pochyłości terenu wzdłuż muru klasztornego ogrodu:

oraz przed elewacją południową budynku:

Warunki klimatyczne i glebowe okazały się tak dobre, że winnica zaowocowała bardzo obficie już w rok po nasadzeniu. W roku obecnym dostarczyła blisko 600 kg. Owoców. Nie ma ona większego znaczenia gospodarczego, owoce są wykorzystywane na przetwory lub spożywane jako deserowe. Zasadniczym celem założenia winnicy była historyzująca aranżacja otoczenia, mająca nawiązywać do tradycji cysterskich. Zakon ten, o francuskim rodowodzie, sprowadzał do Polski winorośle i propagował ich uprawę. W średniowieczu,  czasie największego rozkwitu Cystersów, klimat w Europie był dość łagodny i pozwalał z sukcesem parać się uprawą winnych gron. Choć wino produkowane w tutejszych klasztorach było znacznie gorszej jakości, niż to z południa Europy, jednak wytwarzano je przede wszystkim na użytek liturgiczny (by nie sprowadzać za bardzo wysoką cenę wina z Francji czy Italii). Na zachowanym w tutejszym kościele XVI-wiecznym obrazie pokazującym widok ówczesnego Paradyża widać wyraźnie:

że wzgórza otaczające klasztorny kompleks nie są zalesione, jak to jest dziś, ale porośnięte jakimiś zielonymi, gęsto nasadzonymi i niezbyt wysokimi krzewami. Być może są to właśnie uwiecznione przez malarza paradyskie winnice, doskonale nadające się do uprawy na łagodnych, dobrze nasłonecznionych stokach doliny Paklicy. 

Zmieniony ( niedziela, 01 marzec 2009 )
 
dalej »
(C) 2019 Winiarze Zielonogórscy
Joomla! is Free Software released under the GNU/GPL License.

Pogoda w Zielonej Górze